Sennilega hef ég verið undir áhrifum frá síðustu veiðiferð í Heiðarvatnið þegar ég lagði mjög svo bjartsýnn í gönguna á heiðina. Á leiðinni upp var ég farinn að hugsa um hvernig ég gæti létt mér burðinn þegar ég gengi aftur til byggða með aflann. Þessi ofurbjartsýni er á engum rökum reist vegna þess að ég veit að þótt það hafi fiskast síðast þá getur næsta ferð vakið grun um að ég hafi tæmt vatnið í ferðinni á undan. Jæja, en bjartsýnn gekk ég af stað.

Ég hef stundum lýst göngunni sem sérlega erfiðri en það segir nú kannski meira um líkamlegt ástand mitt frekar en eitthvað annað. Það eru ekki nema 2,5 kílómetrar frá þeim stað sem bílnum er lagt að Breiðuvíkinni. Vissulega fer púlsinn á hreyfingu vegna þess að gangan er öll á brattann. Ég ákvað að ganga að þessu sinni vestur fyrir vatnið og byrja veiðina norðan við Réttartangann. Alltaf þegar ég geng fram hjá grjóthleðslunum sem afmarka réttarhólfin á tanganum leitar hugurinn til þess lífs sem landið okkar bauð íbúunum langt fram á tuttugustu öld. Veðrið var sérlega fallegt, sól og blíða og nánast logn. Álftarparið sem á vatninu er hefur komið upp einum unga því þrír fuglar voru á sundi um vatnið. Eins og venjulega var himbrimi á veiðum á vatninu. Að þessu sinni sá ég einungis einn fugl sem er óvenjulegt því þeir yfirgefa ekki vatnið sitt fyrr en fæðuöflun síðar að hausti verður erfiðari. Vissulega er hugsanlegt að varpið hafi misfarist snemma og annar fuglinn farið á flakk á undan hinum. Nú eða að hann hafi hreinlega drepist úr elli. Það verður fróðlegt að fylgjast með þessu næsta vor.

Veiðin hófst og flugunni kastað hringinn í kringum Réttartangann. Ekki varð ég nú var við fisk en ánægjulegt var að kasta í góða veðrinu. Ég var reyndar í tómu tjóni vegna þess að ég var með sáralítið af taum. Ég hef sennilega mislagt taumasafnið mitt einhvers staðar þegar ég fór í Ónefndu vötnin með félögum mínum í byrjun ágúst. Ætli einhver veiðimaðurinn hafi ekki fundið taumaspólurnar á bakkanum við Harðarvatn. Sólin settist en sem betur fer var alveg ratljóst þegar ég gekk af fjalli undir fullu tungli. Tímanum hefði ef til vill verið betur varið við að tína ber með eiginkonunni í stað þess að þrælast upp í vatn. eða nei. Þetta snýst ekki bara um aflann.

Veiðin: 0 fiskar.

Fyrir þessa áttundu veiðiferð í Ónefndu vötnin velti ég fyrir mér hver ætli sé besti tíminn fyrir veiði í vötnunum. Í veiðiferðinni í fyrra vorum við tveimur mánuðum fyrr á ferð og þá voru aflabrögð lakari en nokkru sinni áður. Af því drógum við þá ályktun að við værum of snemma á ferð. Þess vegna var ferðin í ár farin tveimur mánuðum seinna.

Veðurspáin var ekki alslæm. Það leit út fyrir mjög gott veður fyrstu tvær vaktirnar en síðan átti að fara að rigna en við áttum að sleppa við vind. Ég tók fyrstu vaktina í Vallavatni í óþægilega góðu veðri. Þegar dagur var að kveldi kominn hafði ég landað tveimur tveggja punda urriðum, einum sem var eitt pund og einni tveggja punda bleikju. Allir komu þessir fiskar á beitu. Á fluguna fékk ég ekki eitt einasta högg.

Í Arnarvatni höfðu þrjátíu til fjörutíu bleikjur bunkað sig upp innst í annarri hvorri bleikjuvíkinni og sumar þeirra voru æði stórar. Félagar mínir byrjuðu í Arnarvatni og ætluðu sér að reyna að krækja í einhverjar þeirra. Þeim varð aðeins ágengt og náðu þremur fimm punda bleikjum og einni fjögur pund og nokkrum smærri silungum.

Ég tók morgunvaktina daginn eftir í Harðarvatni. Veðrið var gott eins og kvöldið áður en ekki eins sólríkt. Beitustöngunum var stillt upp á tanganum sem er nokkurn vegin fyrir miðju vatninu. Síðan var gengið með flugustöngina töluverðan spöl eftir bakkanum til suðvesturs og veitt til baka. Ekki þekki ég nafnið á flugunni sem var á taumnum. Hún var öll svört með svartan vængbút. Ekki heilan væng eins og hún væri hugsuð sem millistig á milli púpu og flugu. Á þessa flugu fékk ég tveggja punda hæng og tveggja punda hrygnu. Áfram var veitt í átt að beitustöngunum. Þegar ég var farinn að nálgast þær en var samt enn sunnan við víkina sem er þarna ákvað ég að ganga til baka og kanna stöðuna á beitustöngunum. Það var eins og beitan hafi ekki verið snert. Samt tók einn tveggja punda urriði á meðan ég var við stengurnar. Síðan gekk ég til baka og veiddi bakkan áfram. Náði einum til viðbótar af sömu stærð áður en morgunvaktin var úti.

Seinni vaktinni varði ég í grenjandi rigningu við Arnarvatn. Það veitir ekki af rigningunni vegna þess að það var sérlega lítið í vötnunum.Félagarnir höfðu sagt mér frá fjöldanum öllum af stórum bleikjum þannig að ég var að vona að ég fengi að kljást við þær. Þegar ég kem að vatninu er þar maður fyrir. Hann var á heimleið og sagði að það væri ekkert að hafa. Hann vildi meina að það væri mun meiri von undir lok ágúst og í byrjun september. Þá væri meira vatn og von á göngum. Við höfðum tekið eftir nokkurri umferð meðfram Harðarvatni og Ónýtavatni. Sennilega voru það heimamenn að kanna hvort það væru komnar göngur. Það væri áhugavert að prófa svona seint. Í okkar ferðum hefur besta veiðin fengist um mánaðamótin júní, júlí. Eftir spjallið hélt ég til veiða. Engar sá ég bleikjurnar og engan fékk ég fiskinn á þessari vakt.

Við fórum allir í Harðarvatn á síðustu vaktinni Enn rigndi grimmt. Ég nennti ekki að veiða á beitu og var með fluguna allan tímann. Gekk alla leið inn í suðurbotninn og veiddi allan bakkann til baka. Hafði einn tveggja punda urriða upp úr krafsinu. Hann tók streamer hvurs nafn ég þekki ekki, dökkleitur með bleikt hökuskegg.

Afli: 9 silungar, sjö þeirra tveggja punda urriðar, einn punds urriði og ein tveggja punda bleikja. Samtals veiddi Smíðaklúbburinn Grandi 30 silunga í þessari ferð.

Maður getur víst ekki alltaf treyst á að lukkan sé í liði með manni. Hún var svo sannarlega ekki með mér í veiðiferð Smíðaklúbbsins í Ónefndu vötnin í ár. Silungurinn virtist frekar vilja hlaupa á önnur snæri en mín í þessari ferð. Stefnan var sett á að ná 92 silungum vegna þess að ef það markmið næðist væri Smíðaklúbburinn búinn að landa þúsund fiskum í sínum 22 veiðiferðum. Miðað við aflabrögð í fyrri veiðiferðum var þetta alveg raunhæft. Mest höfum við áður veitt 122 silunga í þessum vötnum í einni veiðiferð.

Arnarvatn var mitt vatn á fyrstu vaktinni. Félagar mínir fóru í Harðarvatn og Vallavatn. Ég lagði bílnum á hefðbundnum stað ofan við vatnið. Var frekar slakur enda veðrið gott og einhver ró yfir öllu. Settist niður við vesturvíkina og tók upp myndband. Setti síðan flugu undir og hófst handa við að köstin. Ekkert gerðist svo ég setti letingjana út. Það leit ekki nokkur fiskur við beitunni. Veiddi bakkann til austurs með flugunni. Fékk töku í næstu vík og landaði tæplega þriggja punda bleikju. Það var nú allur afraksturinn eftir fyrstu vaktina. Félaginn sem fór í Vallavatn gerði betur og landaði heilum tuttugu silungum, bleikju og urriða í bland. Félaginn sem fór í Harðarvatn náði þremur silungum þar minnir mig.

Morguninn eftir átti ég Vallavatn og var frekar bjartsýnn. Af einhverjum ástæðum þá varð ég lítið var. Fékk tvær pundsbleikjur á beituna en ekkert meir. Mig grunar að ég hafi ekki náð að henda almennilega út í holuna þar sem fiskurinn liggur. Ég rölti með fluguna yfir í vatn tvö sem núna hefur fengið heitið Kelavatn. Þar setti ég svartan nobbler í tveggja punda urriða og náði að landa honum. Varð síðan aftur var en náði ekki að festa í þeim fiski. Þar sem ekkert var að gerast í Vallavatni ákvað ég að sækja beitustangirnar og láta beituna liggja í vatni tvö. Á aðra þeirra hljóp fjögurra punda urriði þannig að ég var þannig séð sáttur við vaktina. Það var félaginn sem fór í Harðarvatn ekki því þar var allt steindautt. Félaginn sem fór í Arnarvatn náði einni bleikju og einum urriða.

Á seinni vaktinni ákvað ég að fara í Harðarvatn. Því hefði ég átt að sleppa því beitan var aldrei snert og ég varð aldrei var á fluguna. Veiddi þó allan suðurbakkann frá vestri til austurs með flugunni. Á meðan veiddi annar félaginn í Vallavatni og fékk sjö ágætis silunga. Hinn félaginn veiddi Arnarvatn og fékk lítið. Ofan við Kelavatn er lítill pollur sem stundum hefur veiðst í og austan við þann poll er annar pollur sem mér hefur aldrei dottið í hug að kasta í. Sá sem fékk tuttugu fiskana í Vallavatni kastaði í þann poll og fær mjög óvænt tvo eða þrjá ágætis urriða. Þar með fékk vatnið heitið Óvæntavatn.

Morguninn eftir var komin rjómablíða. Við fórum tveir í Vallavatn og sá þriðji fór í Arnarvatn. Allir fengu fisk á þessari síðustu vakt en enginn marga. Sá sem fékk fiskana í Óvæntavatni ákvað að prófa það aftur og viti menn. Hann setur í fimm punda urriða. Þegar heim var haldið hafði Smíðaklúbburinn landað 48 silungum. Ég náði sjö, Hörður 13 og Valli 28. Samtals voru þetta 48 silungar. Einn var fimm pund, einn fjögur, sjö þrjú pund og restin smærri. Excelsérfræðingur hópsins lagðist yfir bókhaldið og haldið þið ekki að hann hafi fundið reiknivillu. Smíðaklúbburinn hefur veitt 1019 fiska í veiðiferðum sínum.

Nú gæti einhver haldið að ég sé öngulsár mjög eftir þessa veiðiferð en það er nú öðru nær. Eiginkonan var alsæl með að ég veiddi ekki meira en samt nóg sem duga mun í nokkrar máltíðir. Allt veiðisumarið er fyrir höndum og fiskarnir verða örugglega fleiri. Dvöl með góðum félögum í fallegri náttúru og nokkrir fiskar nægir mér.

Smíðaklúbburinn ákvað að endurtaka leikinn frá því í fyrra og halda til veiða í þessum ónefndu vötnum. Aksturinn var langur og sérstaklega strangur sökum ferðamanna á Dacia Duster smábjepplingum sem óku um þjóðvegina með rykkjum og skrykkjum. Ég er satt best að segja ekki hissa á óþægilega tíðum fréttum af slysum þar sem ferðamenn eiga í hlut. En nóg um það og rétt að snúa sér að veiðinni.

Reynslan frá því í fyrra kenndi mér að vötnin eru ómöguleg fluguveiðivötn. Okkur gengur ekkert að fá silunginn í vötnunum til að taka fluguna þannig að hún var minna reynd fyrir vikið. Það er örugglega með þessi vötn eins og önnur að fiskurinn leitar á ákveðna staði í vötnunum og sá veiðir vel sem finnur þá staði. Ég náði að landa þremur bleikjum og níu urriðum í þessari ferð og stærðinn var frá 0,5 kg up í 1,2 kg. Ekki man ég nú fjölda fiska hjá hinum félögum smíðaklúbbsins en hópurinn hafði landað þegar upp var staðið rúmlega 50 silungum.

Í fyrra fundum við vænar bleikjur þar sem þær lágu í vík einni. Að sjálfsögðu könnuðum við hvort þær lægju þar enn ári síðar. Það reyndist svo vera og í næstu vík lá annar hópur. Að sjálfsögðu var flugunni kastað á þær með engum árangri fyrri daginn en daginn eftir náði einn úr hópnum tveimur þeirra á land og síðan einni til viðbótarmorguninn eftir. Þær voru teknar á flugu þannig að fluguveiði í þessum vötnum er ekki alveg vonlaus.

Árviss ganga okkar hjóna í Heiðarvatnið var farin á sunnudaginn var. Veðrið var frábærlega fallegt eins það reyndar var mest alla vikuna á undan. Við höfðum vit á því að ganga í rólegheitum upp að vatninu og að stoppa nokkrum sinnum til að enda ekki í algeru svitabaði. Það var það hlýtt að við svitnuðum þrátt fyrir hægaganginn. Þegar að vatninu kom ákváðum við að ganga austur að klettinum við vatnið út af Grunnuvík. Þar sem Guðrún fiskaði svo vel um árið. Ég ætlaði síðan að ganga áfram aðeins suður fyrir einu sprænuna sem rennur í vatnið og veiða eftir bakkanum til baka í átt að klettinum.

Veðrið var algerlega frábært til flugukasta. Smávegis austanblær og hlýtt. Undanfarnar vikur höfðu verið miklar rigningar þennig að það var töluvert hátt í vatninu þrátt fyrir að það hafði ekki rignt dagana á undan. Ég varð lítið var við líf þarna á suðurbakkanum en náði þó að landa einum rétt rúmlega punds urriða. Vatnið út af sprænunni sem er á austurbakkanum er frekar grunnt en botninn þægilegur að vaða þannig að þar er hægt og nauðsynlegt að vaða mjög langt út. Síðan er hægt að kasta í allar áttir á meðan maður fikrar sig áfram í átt að klettinum. Út af klettinum breytist botninn og verður grýttari. Þar var mikill fiskur eitt árið en ekki nú. Ég náði öðrum urriða skömmu áður en ég kom að grýtta botninum. Sá fiskur var um tvö pund. Djúpt út af klettinum tók síðan annar bærilegur en hann slapp. Allir tóku þessir urriðar gulan spinner. Guðrún varð hins vegar ekkert vör. Það var greinilegt að fiskurinn lá dúpt úti.

Við ákváðum að veiða norðurbakkann um kvöldið og fram í myrkur. Slepptum að veiða Veiðivíkina en veiddum Breiðuvíkina alla. Þar landaði Guðrún tveimur smáfiskum sem hún gat sleppt aftur. Ég sagði að við yrðum að prófa af bakkanum við skeifuna áður en við hættum. Þangað gengum við saman og frúin settist niður í múkann mosann og ætlaði mér greinilega að byrja. Sagðist bara ætla að sitja þarna og hafa það notalegt. Ég tók það nú ekki í mál. Sagði að ég hefði landað síðasta fiski og nú væri komið að henni. Saman óðum við út í og ég hóf ræðuna um aðstæður þarna og hvar líklegast væri að fá fiskinn. Benti henni á stóran stein á botninum og ætlaði að segja henni að kasta fyrst hægra megin út við steininn því þar dýpkaði snögglega og kasta alltaf lengra til vinstri í næstu köstum. Oft tæki fiskur þar sem grynnkaði og því nær landi kæmi hann eftir því sem dimmar varð.

Ég náði aldrei að halda ræðuna um aðstæður því við heyrðum skvamp vinstra megin við okkur og frekar nálægt landi. „Kastaðu á hann, kastaðu á hann“; kallaði ég. Það gerði Guðrún og það var strax gerðar atlögur að spúninum og í atlögu þrjú festi hann sig. Guðrún landaði síðan glæsilegum fögurra punda hæng. Næst kastaði ég svörtum nobbler á grynningarnar og fiskur tók hann ákveðið. Honum var landað og síðan tveimur til viðbótar. Þá tók Guðrún aftur við. Óð út frá Skeifunni og tók fjórða fiskinn á þessari slóð. Allir voru urriðarnir 3,5 – 4 pund. Ég landaði að lokum einum enn á spinner. Þá vorum við komin með sjö nokkuð væna fiska og einn lítinn.

Heimgangan var eins og hún var. Hnén voru aðeins farin að kvarta og axlirnar á mér farnar að loga þegar við loksins komum að bílnum. Aflinn seig töluvert í þannig að það var ágætt að við hættum veiðum þegar við gerðum. Ég er nokkuð viss um að við hefðum getað landað fleirum ef við hefðum haldið áfram en maður verður að kunna sér hóf. Klukkan var orðin tvö um nóttina þegar við komum í hús.

Hvað um það þá ákváðum við hjónin að reyna við Selvatn og ætluðum að leggja í grennd við húsið hans Gumma Daníels. Núna er ekki nein von um að Guðrún hitti á hann vegna þess að hann lést í janúar 2025. Blessuð sé minning hans. Þegar við komum að húsinu hans þá kom bíll á eftir okkur og stöðvaði. Við héldum að þar væri ferðamaður í villum svo Guðrún fór úr bílnum og spurði unga konu sem í honum var hvort hún væri að villast. Nei, sagði hún og sagðist eiga húsið. Guðrún hváir þá við: „Hvað segir þú? Ekki ert þú dóttir hans Gumma Daníels. Svo reyndist vera og unga konan spyr hvort Guðrún hafi þekkt pabba hennar og Guðrún segir henni þá söguna af kynnum hennar og Guðmundar. Áframhaldandi veiðileyfi var auðfengið svo við gengum þessa skemmtilegu leið að norðanverðu vatninu. Fyrst fram hjá bústað Gumma og í gegnum birkiskóglendið sem í kringum hann er. Næst í gegnum mýrarfláka, aftur í gegnum smávegis skóglendi, yfir melana og niður að vatninu. Þar settumst við niður og hófum veiðar.

Veiðarnar fóru hægt af stað en þegar sól lækkaði á lofti fór hann að taka. Hvort það var vegna þess að sólin var að setjast eða hvort það var vegna þess að beitan endaði á réttum stað veit ég ekki. Í öllu falli þá komu silungarnir sex sem veiddust á færið á nákvæmlega sömu stöðum og þegar við fórum síðast í vatnið. Í vatninu er bæði bleikja og urriði. Urriðinn er sennilega fjölmennari. Við lönduðum fimm urriðum og einni bleikju. Stærðin þetta eitt til tvö pund.

Að lokinni þessari ánægjulegu kvöldveiði gengum við sömu leið til baka. Sólin var sest en fullt tunglið óð í skýjunum.

Vestmannaeyjar er klasi 15 - 18 eyja sem rísa upp úr sjónum sunnan við land og liggja til suðvesturs. Syðst er Surtsey sem er næst stærst á eftir Heimaey. Surtsey varð til í gosi á árunum 1963 – 69. Það er einungis búið á Heimaey en þar búa í dag ríflega 4.500 manns. Fyrstu frásögur af Vestmannaeyjum segja frá vígi þræla Hjörleifs. Eyjarnar fengu heitið Vestmannaeyjar sem er vísan í þennan atburð og uppruna þrælanna. Þeir voru sagðir frá Írlandi og Skotlandi en menn þaðan voru kallaðir Vestmenn á þeim tíma. Herjólfur Bárðarson var sagður hafa numið eyjarnar fyrstur á tíundu öld en fornleifarannsóknir hafa sýnt leyfar búsetu í Heimaey fyrir þann tíma eða frá níundu öld fyrir landnám Ingólfs.

Eyjarnar urðu til í eldgosum á síðustu 50 – 70 þúsund árum. Elsti hluti þeirra er um 40 þúsund ára gamall en þær hafa sennilega hlaðist upp að mestu á síðustu 15 þúsund árum. Helgafellið myndaðist í gosi fyrir um 5 þúsund árum og við hlið þess stendur Eldfell sem gaus árið 1973. Sá atburður er okkur Guðrúnu í fersku minni þrátt fyrir að hafa ekki verið nema sex og sjö ára gömul. Þrátt fyrir að hafa verið svona ung þá voru það viðbrögð foreldra okkar þegar þau heyrðu morgunfréttirnar í útvarpinu morguninn þegar gosið hófst. Á viðbrögðum þeirra var okkur morgunljóst að eitthvað alvarlegt hafði gerst. Þær eru líka fjölmargar sögurnar sem við þekkjum úr Eyjunum bæði nýjar og gamlar. Að sjálfsögðu langaði okkur að sjá vettvang þessara atburða með eigin augum. Þess vegna hefur það verið á dagskránni lengi að heimsækja Heimaey.

Við ákváðum þegar hægt var að sækja um sumarleigu í orlofshúsum Kennarasambandsins að freista þess að sækja um íbúð í Eyjum. Þar á KÍ tvær nýjar íbúðir og við fengum aðra þeirra. Um tvöleitið á mánudeginum 29. júní vorum við komin út í Heimaey. Veðrið var ljómandi gott þannig að okkar fyrsta verk var að ganga upp á Eldfellið til að sjá yfir eyjuna á meðan sólarinnar naut. Eldfellið hlóðst upp árið 1973 þegar gos hófst um tvöleitið eftir miðnætti. Gangan upp á fjallið er lauflétt rölt enda er fjallið ekki nema 200 metra hátt. Ofan af fjallinu er síðan góð sýn yfir bæinn, innsiglinguna og elsta hluta eyjanna sem eru Norður-klettarnir. Norðurklettarnir eru Heimaklettur, Miðklettur, Ystiklettur, Dalfjall, Klifið og Blátindur. Þetta eru elstu hlutar Heimaeyjar. Þarna á fjallinu hittum við norska fjölskyldu sem var greinilega nýkomin til Íslands því móðirin spurði mig hvort það væru fleiri svona fallegir staðir á Íslandi. Ég svaraði að það væri vissulega svo.

Síðar þennan dag hittum við þessa ágætu fjölskyldu aftur við baðkarið sem Guðlaugur Friðþórsson saup úr á göngu sinni til byggða eftir að báturinn Hellisey fórst þann 11. mars 1984 um það bil fimm og hálfan kílómeter frá landi. Veiðarfæri bátsins festust í botni og veltu bátnum við. Tveir ungir sjómenn fórust strax en þrír komust á kjöl skipsins. Þar sátu þeir í um það bil klukkustund eða þar til báturinn sökk. Þeir voru þrír sem syntu af stað. Fljótlega var Guðlaugur orðinn einn á sundinu. Það tók hann um það bil fimm klukkustundir að synda til lands. Hann kom að landi sunnan við Helgafell. Þá tók við þriggja klukkustunda ganga sem að hluta til var ganga yfir úfið hraun. Klukkan var orðin 6:55 þegar hann gerði vart við sig en Hellisey hvolfdi klukkan ellefu kvöldið áður. Það að Guðlaugur skyldi bjargast er hreint óskiljanlegt. Ég sagði Norðmönnunum þessa sögu og fjölskyldufaðirinn spurði að sögustund lokinni. „Gerðist þetta í raun og veru?“ Hið sama gerðist síðar í ferðinni þegar leiðsögumaður í siglingu í kringum Heimaey sagði sömu sögu. Fólk virðist ekki trúa því að nokkur maður geti lifað slíka þrekraun af.

Eftir að hafa sagt skilið við Norðmennina fórum við út á Stórhöfða. Stórhöfði er syðsti hluti Heimaeyjar. Þar hefur verið viti síðan 1906 og veðurstöð síðan 1921. Margar fréttirnar höfum við heyrt af fárviðrum þar og fyrir enda er Stórhöfði hvað kunnastur fyrir léleg veðurskilyrði. Hann er nefnilega einn vindasamasti staður jarðarinnar, fyrir utan Suðurskautslandið. Hann á ýmis veðurmet. Hvergi hefur loftþýstingur á landi mælst lægri í Evrópu eða 919,7 hPa og hvergi í Evrópu er meðalvindurinn meiri. Logn á Stórhöfða er fátítt en gerist þó um það bil fjórum sinnum á ári. Ótrúlegt en satt þá var örlítill andvari þegar við vorum þarna, næsti bær við logn.

Stóðhöfði tengist Heimaey með mjóu eiði sem kallast Aur. Vestanvert við Aur er Víkin og Klaufin. Fjaran hefur af heimamönnum gjarnan verið kölluð Costa del Klauf. Eins og nafnið bendir til er þetta staðurinn í Heimaey til að sóla sig við ströndina þá sjaldan þá veðrið býður upp á það. Heitið er vísun þekkta strönd sem sól- og strandsjúkir Íslendingar sóttu gjarnan á Spáni. Að austanverðu við eiðið kallast fjaran Brimurð. Þar undir Litlahöfða er Ræningjatangi. Tanginn fékk þetta heiti eftir að sjóræningjar frá Alsír nýttu sér möguleikann til að koma að landi þar 16. júlí árið 1627. Samtals voru ræningjarnir 300 talsins og komu á þremur skipum. Þeir settu upp búðir á Ræningjaflöt í Lyngfellsdal. Þeir óðu um eyjuna í heila þrjá daga. Þeir eltu fólk uppi og handtóku, brenndu hús og fólk, drápu þá sem sýndu mótspyrnu og gamalt og lasburða fólk. Þegar upp var staðið höfðu ræningjarnir drepið 34 og numið 242 manns á brott. Brottnumda fólkið var flutt til Algeirsborgar og selt í þrældóm.

Árið 2005 var reist fuglaskoðunarhús í Stórhöfða. Frá húsinu er góð sýn yfir lundabyggðina í Stórhöfða og hún er stór. Talið er að um 700 þúsund fuglar eigi sér bú í höfðanum. Lundinn byrjar að mæta í höfðann í apríl. Hann grefur hálfs metra djúpar holur þar sem hann verpir sínu eina eggi. Unginn dvelur í holunni í 45 daga. Þegar hann yfirgefur holuna heldur hann á haf út. Hann dvelur í 3 – 5 ár úti á reginhafi við fiskveiðar áður en hann kemur aftur. Ljósin í þorpinu ruglar ungann stundum í ríminu því hann sækir í ljósin. Þá hefst pysjutíminn hjá krökkunum í Vestmannaeyjum. Þau safna ungunum saman og vísa þeim rétta leið til hafs. Fullorðni fuglinn yfirgefur höfðann í ágúst og dvelur næstu sjö mánuði djúpt suður og suðvestur af landinu.

Frá fuglaskoðunarhúsinu gengum við syðst á Stórhöfða þar sem er góð sýn yfir suðureyjarnar. Þær eru eins og Heimaey og norðureyjarnar á gosbelti sem er um það bil 35 km langt og 20 – 30 km breitt. Á þessu gosbelti hefur fjöldi gosa orðið en flest þeirra það lítil að það hafa ekki myndast eyjar eða sker. Öðru hvoru hefur það þó gerst. Elstu suðureyjarnar, Álsey, Brandey, Suðurey og Hellisey mynduðust fyrir átta þúsund árum. Surtsey er yngsta eyjan og en hún myndaðist á sjöunda áratugnum. Tvær eyjanna bera heiti fugla. Í Súlnaskeri er næst stærsta súlubyggð á Íslandi á eftir Eldey. Geirfuglasker var á öldum áður eitt af þremur athvörfum Geirfuglsins við Ísland. Geirfuglinn var horfinn úr skerinu í kringum 1800 vegna ofveiði. Í næsta nágrenni við Súlusker er Geldungur. Nafn skersins vísar sennilega til þess að fuglinn ræður algerlega ríkjum þar. Eyjamenn hafa nýtt eyjarnar til beitar fyrir sauðfé en vegna gróðurleysis býður eyjan Geldungur ekki upp á það. Fyrir suðurlandsskjálftann 1896 var Geldungur ein eyja en í dag eru þetta tvær eyjar, Stóri-Geldungur og Litli-Geldungur. Þeir voru tengdir saman með stórkostlegum steinboga sem hrundi í skjálftanum.

Okkur fannst við ekki geta sleppt því að fara í siglingu meðfram ströndinni. Á meðan siglingunni stóð sagði leiðsögumaðurinn frá mannlífinu í eyjunum náttúrunni og hvernig eyjaskeggjar hafa nýtt sér hana sér til lífsviðurværis. Í nokkrum úteyjanna eru veiðihús sem veiðifélög eyjanna eiga og viðhalda. Húsin eru nýtt sem aðsetur þegar félagar veiðifélaganna eru í eggjatöku eða lundaveiði. Þær eyjanna sem eru nægilega grösugar hafa verið nýttar til sauðfjárbeitar og þá hafa húsin verið nýtt sem miðstöð fyrir fólkið sem stendur að flutningum fjárins út í eyjarnar og þegar smölun stendur yfir á haustin. Það að flytja féð og smala því er erfitt verk og alls ekki hættulaust því eyjarnar eru snarbrattar. Hér má sjá myndir af þessu fjárragi árið 2021.

Atvinnulífið í Vestmannaeyjum er sterkt þótt það sé kannski ekki fjölbreytt. Sjávarútvegur er megin stoðin en 40 – 50% af atvinnutekjum Vestmannaeyja kemur frá sjávarútveginum. Ferðaiðnaðurinn er farinn að skila heilmiklu en 15 – 20% teknanna kemur úr þeim geira. Þriðja og fjórða stoðin er auðvitað háð hinum tveim. Annars vegar er það önnur þjónusta, verslun og byggingaiðnaður sem skilar 15 – 20% teknanna. Hlutdeild opinberrar þjónustu er síðan um 10 – 15%. Á siglingunni í kringum Heimaey sáum við gríðarmiklar framkvæmdir í nýja hrauninu. Þar er fyrirtækið Laxey að byggja upp fiskeldi á landi. Sú framleiðsla gæti vel orðið verðmæt viðbót við atvinnulífið í Vestmannaeyjum. Áætlanir gera ráð fyrir að fiskeldið muni standa undir 5 – 8% af störfum í Eyjum, tekjurnar gætu orðið allt að 50 milljarðar á ári sem væru 25 – 30% af heildarverðmætasköpun Vestmannaeyja. Það væri nú ánægjulegt ef þetta gengi eftir.

Nýlegir atburðir í Grindavík minna okkur svo sannarlega á að við eigum heima á eldfjallaeyju og það getur haft afleiðingar. Vestmannaeyjar eru fordæmi um að samfélag getur risið upp úr öskunni þrátt fyrir að náttúran felli það um hríð. Fyrir gos voru 1350 hús í Vestmannaeyjum. Um það bil þriðjungur þeirra urðu hrauninu að bráð eða 417. Það voru því margir sem misstu heimili sín. Fyrir gos voru 5.303 íbúar skráðir í Vestmannaeyjum en núna búa 4.639 þar. Það var áhugavert að skoða Eldheima. Safnið þar sem sagt er frá gosinu, björgun, fólksins og eyðileggingunni. Þótt við þekktum þessa sögu vel þá var mjög áhugavert að skoða þessa sýningu. Maður getur rétt ímyndað sér hversu sterkar tilfinningar vakna við það að horfa á heimili sitt verða að engu og geta ekki rönd við reist. Sýningin í Eldheimum gerir þessu góð skil en miðdepill sýningarinnar er húsið sem stóð við Gerðisbraut 10. Það var grafið upp og sýningarhúsið byggt utan um það. Það var einnig áhugavert að sjá húsið Blátind við jaðar hraunsins en það eina sem eftir er af því er lítið útskot sem á húsinu var. SafniðEldheimar er vel hannað og mátulega stórt. Við mælum svo sannarlega með því. Eldheimar eru vel hannað og mátulega stórt. Við mælum svo sannarlega með því.

Skansinn í Vestmannaeyjum á sér langa sögu. Hann er staðsettur við innsiglinguna inn í höfnina beint á móti Heimakletti. Heiti staðarins vísar til fyrstu mannvirkjanna sem reist voru á þessu svæði. Danska orðið skans merkir virki en árið 1586 var reist virki að fyrirskipun danska kóngsins við Kornhólinn. Tilgangur virkisins var að verja danska kaupmenn fyrir ásælni Englendinga en eins og þekkt er mátti landinn ekki fyrir nokkurn mun versla við nokkra aðra en danska kaupmenn. Heitið Skansinn er reyndar stytting á rétta heiti staðarins sem er Kornhólsskans. Á Skansinum í dag er stafkirkja sem Norðmenn gáfu Vestmannaeyingum og er eftirlíking af fyrstu kirkjunni sem reist var í Eyjum eftir kristnitökuna árið 1000. Þarna er einnig húsið Landlyst sem er merkilegt fyrir að vera fyrsta fæðingarheimilið á Íslandi. Áður stóð húsið í miðbænum. Landslagið þarna er í senn fallegt og hrikalegt. Áður fyrr þegar bátarnir voru talstöðvarlausir fóru ástvinir sjómanna stundum út á Skansinn þegar veður voru válynd. Maður getur rétt ímyndað sér feginleikann þegar fólkið sá bátana birtast við Klettsnefið og lensa inn undir klettunum í átt til hafnarinnar.

Dóttir okkar þekkir aðeins til í Vestmannaeyjum og mælti með að ef við ætluðum út að borða og fyrst búið væri að loka Slippnum þá væri veitingastaðurinn Gott málið. Við pöntuðum því borð þar og urðum ekki fyrir vonbrigðum. Steinbíturinn var stórgóður. Í næsta húsi við Gott veitingahús er Brothers Brewery. Prýðileg krá með mikið úrval af sérbrugguðum bjór og íbúðin sem við gistum í var í þarnæsta húsi. Það er ekki langt á milli staða í þessum litla miðbæ.

Kirkjusaga Vestmannaeyinga er jafn löng kristni á Íslandi. Rétt fyrir kristnitökuna var fyrsta kirkjan á Íslandi reist í Eyjum úr efnivið sem Gissur hvíti og Hjalti Skeggjason fluttu til landsins. Fyrsta Landakirkjan var reist 1573 á því svæðinu þar sem núverandi kirkja stendur. Sú kirkja var brennd í Tyrkjaráninu árið 1627 en önnur reist fjórum árum síðar þar sem sálnahliðið stendur nú. Núverandi kirkja var byggð á árunum 1774 – 1780. Klukkurnar í kirkjunni eru frá árinu 1617 og 1743. Kirkjan var læst þegar við komum að þannig að við gátum ekki skoðað hana að innan. Næsti skoðunarstaður okkar í Vestmannaeyjum var Kúlan. Kúlan er listaverk sem Vestmannaeyjabær keypti af listamanninum Ólafi Elíassyni fyrir marga tugi milljóna. Okkur þótti verkið svo sem smekklegt að sjá en maður veltir fyrir sér hvort þeim 220 – 250 milljónum sem varið var í verkið hefði ekki verið betur varið í eitthvað annað?

Gróðursnautt sótsvart nýrunnið hraun er ekki aðlaðandi. Með tímanum sest samt gróður í hraunið og sýnin sem áður var hrikaleg og fráhrindandi verður aðlaðandi og falleg. Til að flýta fyrir þessari þróun stóð Vestmannaeyjabær fyrir verkefni þar sem íbúum og félagasamtökum bauðst til að taka afmarkaða reiti í nýja hrauninu í fóstur. Engin merki sjást um þetta verkefni önnur en Gaujulundur. Gaujulundur er verk hjónanna Guðfinnu Ólafsdóttur og Erlends Stefánssonar. Lundurinn er eins og vin í eyðimörkinni og er vitnisburður um hverju eljusemi og þrautsegja getur áorkað. Það er nú samt svo að mannanna verk mást út þegar upphafsmönnunum þverr kraftur til að halda verkinu við. Í dag er lundurinn mjög svo fallegur og vel þess virði að skoða. Það er lettneskri konu að nafni Renate Heisele að þakka því hún tók sig til og gaf lundinum nýtt líf.

Inni í Herjólfsdal er eina almennilega vatnslindin á Heimaey. Þess vegna hefur það hefur verið sjálfgefið að Herjólfur Bárðarson valdi dalinn fyrir fyrsta býlið sem reist var á Heimaey. Árið 1874 hélt landinn upp á þúsund ára sögu byggðar á Íslandi og þá héldu Eyjamenn fyrstu þjóðhátíðina í Herjólfsdal. Fyrst öðru hvoru en árlega frá árinu 1901. Í dalnum er hlaðinn bær með lítilli landnámssýningu sem segir frá fjölskyldu Herjólfs og félögum hans. Þetta var það síðast sem við gerðum í Vestmannaeyjadvöl okkar.

Það var fallegt veður og sól daginn sem við komum út í Heimaey og síðan aftur heimferðardaginn. Við ákváðum að aka sveitaveginn um Landeyjarnar frekar en að krusa beint upp á þjóðveg enda bauð veðrið upp á skoðunarferð. Ekkert höfðum við kortið svo það var bara ekið á meðan einhver var vegurinn. Í fjarska sáum við kirkju eina og héldum í fyrstu að við værum komin að kirkjunni við Odda á Rangárvöllum. Það reyndist nú ekki vera því þetta var Akureyjarkirkja. Við settumst inn fyrir hlið og nestuðum okkur í félagsskap þeirra sem í garðinum hvíla. Kirkja þessi var reist árið 1910. Hún er nánast við hliðina á félagsheimilinu Njálsbúð. Áfram ókum við og tókum ekki beygju sem við hefðum átt að taka og enduðum inn á einhverjum veiðislóða. Snerum við og vorum skömmu síðan komin að kirkjunni við þann sögufræga stað Odda á Rangárvöllum. Það er talið að það hafi verið kirkja við Odda frá upphafi kristninnar á Íslandi. Kirkjan sem þar er nú var byggð árið 1924 og tekur hundrað manns í sæti. Núna eru uppi hugmyndir um að gera staðnum hærra undir höfði og reisa veglegri kirkju í stað þeirrar gömlu. Kirkjan sú myndi þjóna sem guðshús, tónleikahús og menningarsetur.

Ég hef um nokkra hríð velt fyrir mér kaupum á nýjum gítar. Ekki er það nú vegna þess að það sé bráð þörf en mig hefur svo sannarlega langað í nýjan. Ástæða löngunar í nýjan gítar var samt ekki bara löngun í nýtt leikfang. Ég spila fingrapikk og með gítarnögl nokkuð jöfnum höndum. Þegar ég spila fingrapikk á gítarinn þá reynir meira á neglurnar og seinni árin hef ég tekið eftir því að neglurnar eru gjarnari á að brotna en áður. Mig langaði að geta magnað gítarinn upp en haldið í hlýlegan hljóm nælonstrengjagítarsins. Aukinn stirðleiki er einnig eitthvað sem fylgir þegar árunum fjölgar þannig að grennri gítarháls er óvéfengjanlega kostur. Þegar ég fór að leita að gítar sem hentaði rakst ég á NTX gítarana frá Yamaha og hreifst af. Sennilega hefði ég keypt einn slíkan ef þeir hefðu framleitt gítara fyrir örvhenta. Því miður þá er úrvalið af örvhentum gíturum sáralítið. NX gítararnir eru svokallaðir blendingsgítarar (crossover). Eftir að hafa skoðað úrval blendingsgítara fyrir örvhentan stóð valið á milli Cordoba Fusion 5 eða Taylor 214ce-n. Taylorinn varð fyrir valinu.

Nýi gítarinn er strengdur með nælonstrengjum og hálsinn er 48 mm breiður sem er mitt á milli breidd hálsins á hefðbundnum klassískum gítar (52 mm) og stálstrengja gítars (43 – 45 mm). Böndin eru 14 á hálsinum að þar sem hálsinn tengist búknum. Fingraborðið er aðeins bogskorið eins og á stálstrengja gítar en ekki flatt eins og á klassískum gítar. Gítarinn er með innbyggðum hljóðnema.

Gítarlík hljóðfæri eiga sér sögu sem telur í árþúsundum en saga hljóðfærisins eins og við þekkjum það í dag er heldur styttri. Antonio Torres frá Almeríu á Spáni er yfirleitt sagður faðir klassíska gítarsins. Hann gerði ýmsar breytingar á gítarnum og fullmótaði hönnun sína á árunum 1850 – 1860. Hönnun Torres gerði gítarnum mögulegt að vera fullgilt konsert hljóðfæri. Tarrega mótað síðan spilatæknina og Segovia lagði grunninn að því að gera klassíska gítarinn að virtu konserthljóðfæri. Þótt hönnun Torres hafi gert gítarinn hljómmeiri þá er vandi klassíska gítarsins er sá að hann er hljómlítill samanborið við önnur hljóðfæri. Þess vegna hentar hann betur sem einleikshljóðfæri þar sem spilað er í minni sölum frekar en sem samleikshljóðfæri eða þar salir eru stórir. Það er einnig frekar erfitt að spila á hann og mjög snúið að magna hljóðið upp án þess að það verði bjagað.

Gítarsmiðir hafa lengi reynt að brúa bilið á milli ólíkra tegunda gítara til að sameina það besta í báðum tegundunum. Spænskir gítarsmiðir gerðu til dæmis tilraunir í kringum 1960 með að brúa bilið á milli klassíska gítarsins og flamenco gítarsins. Báðar hafa þessar tegundir gítara eftirsóknarverð einkenni en báðar hafa þær einnig sínar takmarkanir. Ef það væri hægt að sameina kosti beggja tegunda í einum gítar væri til mikils unnið. Eftirsóknarverð einkenni klassíska gítarsins eru djúpur syngjandi tónn sem ómar lengi. Þetta hefur flamenco gítarinn ekki því hljómur hans er frekar hvass og ómar stutt. Það er hins vegar auðveldar að spila á flamenco gítarinn vegna þess að strengjahæðin er mun lægri sem gefur möguleika á mun hraðari spilamennsku. Gallinn er að þá eykst hættan á bandaskarki. Ástæða þessara tilrauna spænskra gítarsmiða var löngun flamenco gítarleikara tón sem lifði lengur en þeir vildu ekki tapa kostum flamenco gítarsins. Paco de Lucia sem var þekktasti flamenco gítarleikarinn hvatti til þessara tilrauna.

Á þessum tíma jukust vinsældir Bossa Nova tónlistarinnar sem var lágstemmd tónlist spiluð á litlum stöðum í Brasilíu og nælonstrengja gítarar voru mikið notaðir í þessa tónlist. Auknar vinsældir þesarar tónlistarstefnu kölluðu á stærri sali. Áhugi jazzgítaleikara á næslonstrengja gíturum jókst á sama tíma en áður spiluðu þeir mest megnis á stálstrengjagítara. Vandinn er samt áfram sá að þegar spilað var í stærri sölum þurfti að vera hægt að magna hljóðið upp í nælonstrengja gítarnum og það er erfitt að gera svo vel sé. Fyrst var eina leiðin að setja hljóðnema framan við gítarinn. Sú aðferð skilar náttúrulegasta hljóminum en er samt ómöguleg vegna hljóðendurkasts.

Fyrirtækin Ovation og Takamine voru brautryðjendur í að þróa blendingsgítara sem hægt var að magna upp. Þörfin sem ýtti undir þessa þróunarvinnu voru kröfur tónlistarmanna í jassi, poppi og kántrý um að geta notað nælon hljóminn á stórum sviðum. Fyrsti blendingsgítarinn frá Ovation kom á markaðinn árið 1971 og fyrsti Takamine gítarinn kom árið 1979. Takamine gítarinn var reyndar ekki blendingsgítar eins og við skiljum hugtakið í dag. Hann var í raun klassískur gítar sem hægt var að magna upp fyrir spilamennsku á stórum sviðum en mikilvægur í þróun blendingsgítaranna vegna hljóðnematækninnar sem gerði það mögulegt að magna nælonstrengina upp með betri árangri en áður.

Næsta tímamót í þróuninni var samstarf Gibson og Chet Atkins. Það samstarf skilaði sér árið 1981 í nælonstrengja gítar með hljóðnema sem gaf ekkert hljóðendurkast frá sér. Ástæðan var að hann var ekki með neinn hljóðbotn. Goodin Multiac gítararnir sem komu fram árið 1991 byggja á sömu hugmynd.

Taylor gítarinn minn er síðan næsta skref í þróun blendingsgítara með hljómbotni sem hófst með Ovation og Takamine gíturunum. Taylor fyrirtækið hóf framleiðslu á NS línunni sinni árið 2001. Í kringum árið 2012 hætti Taylor að skilgreina

blendingsgítarana sína sem sérstaka línu og framleiða núna Gand Consert og Grand Autitorium gítarana sína í bæði sálstrengja og nælonstrengja útgáfum. Núna er til dæmis hægt að fá Taylor 214ce stálstrengjagítar og nælonstrengjaútgáfan af þeim gítar væri Taylor 214ce-N sem er nýi gítarinn minn.

Helstu nýungar í Taylor blendings gíturunum er að hálsinn er boltaður við búkinn sem gerir það að verkum að viðgerðir á hálsinum eru auðveldari. ES-N rafkerfið er frábrugðið því sem áður var og hljóðmögnunin nær náttúrulegum hljómi gítarsins. Taylor fyrirtækið á ekki heiðurinn af því að vera fyrstir til að framleiða kúpt gripbretti en þeir eiga nú sennilega heiðurinn af því að gera það að staðalbúnaði á blendingsgíturum.

Þegar þetta er skrifað hef ég spilað dálítið á gítarinn og finn að kaupin voru ekki sóun á peningum. Nælonstrengirnir fara betur með neglurnar og það er auðvelt að spila á hann vegna þess að hálsinn er ekki eins breiður og á klassíska gítarnum en hann er aðeins breiðari en á stálstrengja gítarnum sem ég hef spilað mest á undanfarin ár. (Marin GPCPA4) Ég finn fyrir muninum en ég er ekki frá því að örlítil meiri breidd hálsins sé af hinu góða. Hljómurinn er mjúkur eins og maður ætlast til af klassískum gítar en samt ekki of dökkur. Það er greni toppnum sem á að gefa aðeins bjartari tón en ef það væri Sedrusviður í toppnum. Ég er virkilega sáttur við Taylorgítarinn þegar ég spila á hann án þess að tengja hann við magnara. Næsta grein verður sennilega um hvernig hann hljómar í gegnum Fishman Loudbox mini magnarann en hann er eini kassagítarmagnarinn sem ég hef aðgang að.

Brautarlækur er lítill kofi sem stendur á 1,7 hektara landskika í landi Króks í framdal Norðurárdals í Borgarfirði. Staðnum kynntist ég fyrst haustið 1986 þegar eiginkonan dró mig þangað til að smala fyrir Öllu á Hreimstöðum. Eftir því sem árin hafa liðið hafa böndin orðið sterkari. Smá saman hef ég kynnst náttúrufarinu betur og einnig sögunni í gegnum ótal frásagnir tengdaföður míns af lífsbaráttu fólks á staðnum á síðustu öld. Á þessum stað eru rætur eiginkonu minnar. Í Króki ólst hún að mestu upp eða þar til foreldrar hennar hættu búskap. Hér liggur ævistarf föður hennar og móður, afa hennar og ömmu og dalurinn geymir væntanlega einnig sögu fjarlægari forfeðra. Dætur mínar tvær hafa haft ómælda ánægju af þeim stundum sem fjölskyldan hefur dvalist þarna fjarri erli borgarlífsins. Sjálfur finn ég að eftir því sem handtökum mínum fjölgar þarna styrkjast tengslin við staðinn. Ef til vill vegna þess að þá finnst manni að maður sé orðinn hluti af sögu staðarnis og staðurinn vera orðinn hluti af manni sjálfum.

Annars átti þessi grein ekki einungis að fjalla um lífið á staðnum heldur örnefnin frá norðvestri til norðurs. Það er nefnilega óskemmtilegt að þegar gesti ber að garði að geta þá, rétt eins og Lási kokkur þegar hann var spurður um Esjuna, lítið annað um fjöllin sagt en að þau hafi verið þarna nokkuð lengi. Það væri illt afspurnar. Þegar horft er til norðvesturs er fjallið Baula mest áberandi. Það er strítulaga 936,6 m hátt líbarítsfjall. Árið 1993 gekk ég í blíðskaparveðri á fjallið með Guðrúnu konu minni. Í minningunni var þetta eins og að ganga upp endalausar tröppur enda fjallið stórgrýtt mjög. Svitinn bogaði af okkur en laun erfiðisins voru ríkuleg þegar upp var komið. Útsýnið hreint stórkostlegt. Best er að ganga á fjallið að mér skilst frá öxlinni á milli Mælifells og Baulu. Við gengum upp hlíðina eilítið vestar og höfum sennilega gert okkur erfiðara fyrir með því þar sem grjótið efst í fjallinu var laust í sér og rann undan fótum okkar í hverju skrefi. Fyrst var gengið á Baulu árið 1851 en það var Halldór Bjarnason hreppstjóri á Litlu-Gröf sem það gerði. Ef satt er þá þykir mér merkilegt hversu seint gengið var á Baulu en sennilega hefur fólk hér áður fyrr ekki verið að hlaupa á fjöll nema nauðsyn ræki það til þess.

Fjallið næst Baulu og norðan við það er 777 m hátt og heitir Mælifell. Eitt af tólf fjöllum á Íslandi sem bera það nafn. Ekki er ólíklegt að Mælifellið hafi fengið nafn sitt vegna þess að það hafi verið viðmiðun ferðalanga sem áttu hér áður fyrr leið um þjóðleiðina yfir í Dalina eða á Vestfirði. Þjóðleiðin sú lá einmitt meðfram Mælifellinu um Bjarnadal sem er handan við þá hlið Mælifellsins sem sést á þessari mynd. Þegar Mælifellinu sleppir tekur Baulusandurinn við og Litla Baula sem er 839 metra há og Skildingafell.

Áin sem liðast niður dalinn er hin rómaða laxveiðiá, Norðurá. Sunnan við hana er bærinn Háreksstaðir og grjóthóllinn niður við ána austast á myndinni heitir Beinhóll. Undir Beinhólnum var góður laxveiðistaður lengi vel. Norðan við ána sést í endann á Hvammsmúlanum. Hvammsmúlinn endar við gil sem Litlaá hefur grafið. Handan við gilið má sjá móta fyrir lækjarfarveg. Tengdafaðir minn sagði mér að meðfram þessum lækjarfarveg hafi verið slóði sem var kallaður Langa gata því slóðinn var fetaður upp í svokallaðan Fellaflóa en hann var heyjaður áður fyrr. Það er hreint magnað hvað menn lögðu mikið á sig fyrir heyfenginn. Annars má einnig velta fyrir sér hvort heitið á dalnum sem Baulan, Mælifell og Litla Baula ramma inn sé vísbending um að jafnvel alla leið þangað hafi verið sótt til heyja. Sátudalur heitir dalurinn og þar á Dýrastaðaá upptök sín.

Fyrir miðri mynd hér fyrir ofan er Sanddalur. Eftir honum rennur Sanddalsá. Innarlega í Sanddal gengur Mjóidalur fram í Sanddal. Ef maður gengur inn Mjóadal endaði för við Illagil. Ef maður næði nú að fikra sig inn Illagil og áfram til fjalla endaði maður við Grafartinda. Sennilega eru það Grafartindar sem sjást beint upp af Hvammsmúlanum sem er vestan megin við dalinn. Beint ofan við botn dalsins er Sandur og horft þaðan til norðausturs sér á Tröllakirkju 1001 metra háa. Suður af Tröllakirkju eru síðan Snjófjöllin.

Sagan segir að um og eftir landnám hafi tröll safnast saman við Tröllakirkju til að ráða ráðum sínum vegna sífellt meira ónæðis af búsetu manna í landinu. Um þverbak keyrði síðan þegar landsmenn taka upp kristna trú. Þegar byggð var kirkja á Stað í Hrútafirði ákvað tröllkerling ein sem bjó í grennd við Tröllakirkja að taka til sinna ráða og kastaði grjóti á hana þegar fyrst var messað í kirkjunni. Ekki tókst henni ætlunarverk sitt því grjótið lenti í hestagerði og drap þar fjögur hross. Eftir þetta ákvað kerlingin að flytjast búferlum og flutti sig norður á Strandir þar sem meira næði var. Ekki hafa neinar fregnir verið af tröllum við Tröllakirkju síðan.

Mér þótti ekki búsældarlegt í framdalnum þegar ég kom hingað fyrst. Nöpur norðanáttin nístir merg og bein þegar hún kemur æðandi niður Sanddalinn. Mann undrar ekki að um framdalinn var einu sinni kveðið.

Norðurárdalur næsta svalur fremra. Una engar jómfrúr þar, allt eru tómar kerlingar.

Nú er svo komið að búskapur hefur lagst af á efstu bæjunum í Norðurárdal en svo var ekki um aldamótin 1700 þegarbæjarvísurnar voru kveðnar.

Hvamminn byggir herlegt fólk með helga trúna. Að Galtarhöfða geng ég núna. Þar gerist lítil taðan túna.

Innst í dalnum seggir sjá hana Sanddalstungu. Á Geststöðum garpar sungu. Glaðlynd þjóð í Sveinatungu.

Mörkrók einn og Háreksstaði hér má finna. Á Hólnum gerir hann Halldór vinna, hans er Margrét eiginkvinna.

Vestan megin við Sanddalinn og Hvammsmúlann eru kirkjujörðin Hvammur og austan megin við dalinn og Sveinatungumúla er landnámsjörðin Sveinatunga. Bærinn Hvammur var færður þar sem hann stendur í dag eftir að snjófljóð féll á bæinn árið 1808 og sonur prestshjónanna fórst. Í Sveinatungu stendur elsta steinhús í sveit á Íslandi. Það standa engin bæjarhús eftir inni í Sanddal en þar voru áður þrír bæir. Galtarhöfði vestan við Sanddalsá, Geststaðir austan við ána og Sanddalstunga í botni dalsins. Núna eru nokkrir sumarbústaðir í dalnum.

Sunnan við Norðurá eru bæirnir Krókur, Háreksstaðir og Hóll. Ekki er lengur búskapur á Króki og Háreksstöðum en búskapur er enn á Hóli. Innan við Krók má greina rústir Blesastaða sem var bær Þorbjörns blesa. Sögur segja að sonur hans, Gísli, hafi átt sér bæ á Háumelum og að Gíslavatn sé við hann kennt.

Þegar ég kom fyrst að Brautarlæk fyrir 28 árum síðan langaði mig til að prófa að setja niður einhver tré. Hafði samt litla trú á að slíkt skilaði einhverjum árangri enda fljótt á litið fátt sem benti til þess að trjágróður ætti þarna viðreisnar von. Enginn gróður í nánd sem reis hærra en fáeinar hnéháar víðihríslur við Brautarlækinn. Ég viðraði þessa ósk mína við tengdaföður minn og leyfi til gróðursetningar var auðfengið. Ekki gaf hann mér miklar vonir um hraðan og öruggan vöxt. Hann vissi af fenginni reynslu að landið er erfitt til ræktunar. Hann hafði samt sögu að segja.

Til hlés við norðanáttinni á bak við íbúðarhúsið í Króki voru nokkur myndarleg grenitré og í vegakantinum eftir að komið er yfir brúna á Norðurá stóð einmana birkihrísla. Trén á bak við íbúðarhúsið höfðu ekki alltaf vaxið þar heldur var þeim forðað þangað þegar vegurinn sunnan megin við Norðurá var lagður. Tengdaforeldrar mínir höfðu gróðursett tré út á klöpp sem slútir yfir Norðurá rétt neðan við bæinn í Króki. Þegar vegurinn var lagður þurfti Vegagerðin endilega að sækja sér efni í veginn undan trjánum. Nokkrum trjám var bjargað og þau sett niður á bak við bæjarhúsið. Nokkur tré voru síðan sett niður við bæinn Hraunsnef neðar í dalnum. Birkihríslan í vegkanntinum er eina tréð sem stóð af sér vegalagninguna.

Gamli maðurinn hafði sem sagt reynslu af gróðursetningu hér í framdalnum og vissi að hún gæti gengið. Annað benti hann mér á en það var birkið í Hvammsmúlanum. Hann vildi meina að hlíðin sunnan við Norðurá hafi verið skógi vaxin rétt eins og hlíðarnar norðan megin við ána. Skýringin á hvers vegna einungis tré væru í Hvammsmúlanum taldi hann vera þá að kirkjujörðin hafði víða rétt til hrístekju og gat sparað skógarhögg í eigin landi. Til dæmis hafði Reykholtskirkja rétt til hrístekju í Sanddal en vitað er að hann var skógi vaxinn. Hann benti mér einnig á að skoða skurðinn sem Brautarlækurinn hefur grafið. Skurðurinn er vel djúpur á köflum og ofan í honum má finna myndarlegustu trjáboli. Þannig að það var full ástæða til að láta á skógræktina reyna.

Það er ánægjulegt frá því að segja að núverandi eigandi jarðarinnar Króks hefur á undanförnum árum stundað skógrækt á jörðinni og sett niður tugþúsundir trjáa. Árangurinn verður sýnilegri með hverju sumrinu sem líður. Eigendur Sveinatungujarðarinnar hafa einnig stundað skógrækt sem er greinilega farin að bera árangur. Við litla kofann okkar við Brautarlækinn hafa trén vaxið upp hægt og bítandi og nú er svo komið að trén eru farin að mynda skjól fyrir kaldri norðanáttinni. Hver veit nema maður verði umvafinn skógi í ellinni hér við sporð Holtavörðuheiðarinnar?

Ekki er nú alltaf kalsöm norðanátt í Norðurárdal fremra. Oft er hér indælisveður samanber:

Við Brautarlæk um bjarta nótt bifast ei strá í vindi. Hljótt liðast lækur, allt er rótt, hér er þitt líf og yndi.

Við hjónin vorum stödd ásamt Ingibjörgu Lilju dóttur okkar og Lappa í Brautarlæk núna í vor. Þetta var fyrsta ferðin í sumarkofann þetta vorið og skólanámið í algleymi eins og gjarnan er þegar skólalok nálgast. Dóttirin sagðist myndu koma með þrátt fyrir annirnar ef hún fengi frið til að sinna náminu. Foreldrarnir lofuðu að hafa sig hæga en athyglisbrestur unglingsins varð þó til þess að skólabækurnar gleymdust við útidyrnar heima í Reykjavík. Hún mundi þó að eitt af verkefnum helgarinnar var að skrifa örsögu í íslensku. Það þarf engar skólabækur til að skrifa sögu. Eitthvað gekk henni erfiðlega að finna söguefni þannig að Guðrún spurði dóttur sína hvort hún hafi heyrt af harmleiknum við Einstakaklett. Rithöfundar fá nefnilega stundum hugmyndir að sögum sínum af raunverulegum atburðum.

Atvikið átti sér stað í búskapartíð Brynjólfs Bjarnasonar bónda í Króki í Norðurárdal og langafa Ingibjargar Lilju. Sennilega á þriðja eða fjórða áratug síðustu aldar. Veðrið var eins og það best gerist á þessu landi. Sólin bakaði heimilisfólkið þar sem það vann að baki brotnu við slátt á túninu neðan við bæinn. Nýmóðins sláttutækni hafði ekki enn fundið sér leið efst upp í Norðurárdalinn. Slegið var með orfi og ljá þannig að svitinn hefur án efa bogað af sláttufólki. Að vinnudegi loknum sagðist vinnumaður sem á bænum var ætla niður að á og skola af sér. Brynjólfur varar hann við ánni því þótt það sé freystandi að baða sig í hylnum undir Einstakaklett þá sé það varasamt því áin sé jökulköld. Hann bendir vinnumanninum á að baða sig aðeins þar sem vatn er staðið og alls ekki þar sem klettarnir varpa skugga yfir hylinn.

Vinnumaðurinn kom ekki aftur og heimilisfólkið hefur fundið hann örendan í ánni þegar það fór að vitja hans. Þótt engin hafi orðið vitni að atvikinu taldi heimilisfólk að hann hafi stokkið fram að klettinum í hylinn og líkaminn hafi einfaldlega ekki þolað viðbrigðin þegar kalt vatnið umlukti líkamann. Atvik þetta hvíldi þungt á Brynjólfi og þau hafa án efa verið þung sporin þegar hann dró vinnumanninn á land við Þrælavaðið en svo kallast grynningarnar neðan við hylinn við Einstakaklett.

Hér má nálgast grein sem skrifuð var í tilefni af sjötugsafmælis Brynjólfs. Þar er búskaparbaslinu vel lýst. Sjá hér.

Frásögnin af þessum sorglega atburði varð dóttur okkar kveikja að sögunni sem hér fer á eftir.

Við Einstakaklett

Fuglarnir sungu og sólargeislarnir léku við hvern þann sem ei stóð í skugga. Ég hafði unnið frá því að það byrjaði að birta og yfir daginn meðan sólin var sem hæst á himni. Loks hafði ég lokið dagsverki mínu.

Hendurnar voru bólgnar eftir að halda þétt um orfið sem ég notaði til að slá grasið af túninu, svitinn lak niður eftir öllum líkama mínum og hver vöðvi öskraði á hvíld. Ég gekk eftir slegna túninu að torfbænum þar sem bóndahjónin voru og biðu eftir því að ég kæmi og tilkynnti þeim það að verki mínu þennan dag væri lokið. Þegar ég kom að bænum þakkaði bóndinn mér fyrir vinnuna og samþykkti ósk mína um að fá að baða mig í ánni sem var spölkorn frá bænum.

Áin rann spegilslétt eftir dalnum. Sólin glampaði á hana og þegar ég snerti hana rétt við yfirborðið var hún volg og svalandi. Það var freistandi að stökkva út í en eins og bóndinn benti mér á að gera, fór ég hægt og varlega í hylinn. Í fyrstu var áin köld en eftir örlitla stund fór ég að venjast kuldanum. Ég lokaði augunum og leyfði ánni að bera mig áfram með straum sínum.

Ég opnaði augun aftur þegar ég fann kaldan skugga í stað sólar bera fyrir augu mín. Ég reyndi að synda frá skugganum sem gerði ána svo kalda en það virtist sem líkami minn vildi ekki svara. Ég var fastur í dýpsta hyl árinnar, í köldum skugga sem barst frá Einstaka klett sem stóð upp úr miðri ánni. Ég fann fyrir því hvernig kuldinn læddist upp eftir líkama mínum, í hvern útlim. Ég barðist við að anda en ég gat það ekki. Að lokum læsti kuldinn sig um hjartað mitt.

Fyrir nákvæmlega viku síðan lagði ég bílnum sunnan við Arnarfellið. Þá var enginn bíll á stæðinu og ég bjó lengi vel einn að öllum veiðistöðunum. Þennan sunnudagsmorgunn brá öðru við. Það voru fjórir bílar á stæðinu, ég var á þeim fimmta og ég var rétt stiginn út úr bílnum þegar sjötti bíllin lagði fyrir aftan mig.

Eins og við var að búast voru allar veiðibleiðurnar uppteknar næst Arnarfellinu. Örtröðin varð til þess að ég fór að leita nýrra veiðistaða. Ég gekk því suður eftir austurbakkanum og örugglega lengra en ég mátti því þar sem ég stoppaði sá ég til bæjanna Miðfells og Mjóaness. Á leiðinni suður eftir bakkanum kom ég fljótlega á stað sem mér þótti líklegur en ákvað að veiða hann í bakaleiðinni. Ég stoppaði í víkinni sem ég og eiginkonan veiddum þann fjórða ágúst 2017. Ég er með brúnleita púpu undir, kasta henni og fljótlega er hún tekin. Takan var ekkert sérstaklega hraustleg þannig að ég hélt að ég væri með smábleikju eða murtu. Ég dundaði mér við að spóla inn lausu línuna og hafði frekar kæruleysisleg handtök við þetta. Skyndilega rýkur fis

kurinn út og reyndist hann vera heldur stærri en takan sagði til um.

Síðan rölti ég bakkann til baka og kastaði þar sem mér þótti líklegt að fiskur gæti legið. Ég var ekki búin að ganga langt þegar önnur ágæt kuðungableikja tekur fluguna, Peacock. Áfram var haldið eftir bakkanum. Ég sá að tveir strákar voru búnir að planta sér á staðnum sem ég var búinn að sjá fyrir mér að væri líklegur og ætlaði að veiða í bakaleiðinni. Ég á staðinn bara inni. Rétt sunnan við strákana tók ég nokkur köst og það er tekið raustlega í. Sá fiskur slapp en að sjálfsögðu var kastað nokkrum sinnum í viðbót. Eftir nokkur köst var aftur þrifið hrauslega í. Fiskurinn sýndi sig strax með því að stökkva nokkrum sinnum. Greinilegt var að þetta var urriði en ekki bleikja. Að þessu sinni náði ég að landa honum.

Ég náði síðan að landa einni bleikju til viðbótar í krubbunni við steininn þannig að í þessari ferð náði ég að landa þremur bleikjum, 1 pund, 1,5 – 2 pund og einum urriða 1,5 – 2 pund. Ég settist hjá veiðimanninum við steininn. Hann var búinn að landa einum myndalegum urriða. Ég held að það sé engin spurning um það. Urriðanum er að fjölga í vatninu. Við bílinn hitti ég síðan strákana sem voru að veiða á staðnum sem ég á inni. Þeir náðu einum tíu bleikjum á land.

Brautarlækjarsmíðin hefur þvælst dálítið fyrir þetta sumarið en nú er húsið okkar komið á þann stað að við ættum að geta slakað á. Það liggur ekki svo mikið á að

klára rest svo við hjónin ákváðum að nú fengi veiði og útivera að vera í forgangi. Tími Heiðarvatnsins er kominn svo þangað var ferðinni heitið þessa helgina. Það er enginn vegur að vatninu, gangan að því öll á fótinn og við hjónin komin á viðhaldsaldur. Þess vegna vorum við hálfkvíðin fyrir göngunni. Aðstæður voru samt okkur allar í hag. Veðrið dásamlegt. Veðrið dásamlegt. Norðanátt sem síðan snerist í austanátt. Það var ekki of hlýtt, bjart og smá gjóla.

Við vorum staðráðin í að láta veiðigleðina ekki valda því að við ofgerðum okkur á göngunni. Við gengum því hægt og virðulega upp brattann og hvíldum okkur nokkrum sinnum á leiðinni. Þess vegna vorum við hin hressustu þegar við vorum mætt á veiðislóð við vatnið. Við byrjuðum á bakkanum á milli Breiðavíkur og Lómavíkur. Heitið á Lómavíkinni vekur furðu. Hvers vegna í ósköpum ætli hún hafi fengið það heiti? Mig grunar að skýringin sé ekki merkilegri en það að einhver í fortíðinni hafi ekki þekkt tegundarheitið á fuglinum sem á vatnið, himbrimanum. Síðan er það hitt. Hvers fékk víkin fékk fuglaheitið þrátt fyrir að himbriminn láti aldrei sjá sig í henni? Við höfum aldrei orðið vör við fisk í víkinni og sennilega himbriminn ekki heldur. Það skýrir hvers vegna hvorki við né fuglinn eigum erindi í víkina.

Ég lét Guðrúnu veiðisvæðið eftir og gekk vestur fyrir vatnið og á bakkann suður af Lóma- og Breiðuvíkinni. Kastaði þar um stund. Sé yfir vatnið að Guðrún er að brasa mikið á bakkanum og grunaði að hún hefði landað einum. Síðan veður hún út í og skömmu síðar sé ég skvamp og Guðrún landar öðrum. Ég varð hins vegar ekki var. Gekk þá yfir Réttartangann og kastaði þar sem þrengist inn í Suðurvíkina. Himbrimann sá ég hvergi og velti fyrir mér hvort eitthvað hafi misfarist hjá honum þetta sumarið. Þá poppaði hann úr kafi rétt fyrir framan mig og var eftir það með okkur. Álftarparið er einnig við vatnið þannig að það er allt eins og það á að vera þarna á heiðinni. Það virðist einnig vera dálítið af rjúpu því á leiðinni upp flaug hópur af rjúpum undan okkur. Ég varð ekkert var svo ég rölti til baka.

Þegar ég kem að veiðislóðinni á milli Lómavíkur og Breiðavíkur liggur frúin flöt á milli þúfna og starði upp í himininn. Ekki vegna þess að hún væri aðframkomin. Bara sátt við tilveruna því tveir urriðar voru komnir á land. Sá fyrri var um fjögur pund en sá seinni heldur léttari. Hann leit ekki vel út því mjósleginn var hann. Á honum voru netaför en við héldum að það væri engin netaveiði í vatninu. Sennilega hafa einhverjir stolist til að leggja net. Ég kastaði á sömu bleiðu þar sem Guðrún fékk sína tvo og set í einn nokkuð vænan og síðan annan sem var um tvö pundin. Þriðji fiskurinn hljóp síðan á snærið í Breiðuvíkinni. Sá var um fjögur pund. Í þessari veiðiferð var sem sagt fimm urriðum frá tveimur til fjögur pund landað.

Við gengum síðan heim í björtu og vorum komin heim í hús um hálf tólfleitið. Höfðum á orði að þetta hafi ekki verið eins erfitt og við áttum von á. Kannski hefur stanslaus vinna við smíðar undanfarið ár elft okkur af þreki og þrótti og auðvitað er allt auðveldara þegar veðrið er gott.

Ætli það geti verið að urriðinn í heiðarvatninu sé með hugann við eitthvað annað en að éta þegar ágúst sleppir? Ég hef svo sem ekki oft reynt veiðar í vatninu í september en í þau fáu skipti sem það hefur verið reynt hefur vatnið ekki gefið vel. Fyrsta laugardag í september gerði ég mér ferð í vatnið og aðstæður voru nákvæmlega þær sem tengdapabbi sagði að væru kjöraðstæður, sterk suðvestanátt. Hann sagði að við þær aðstæður gengi urriðinn inn í Veiðvíkina.

Ég byrjaði samt ekki í Veiðivíkinni. Gekk rakleiðis að klettinum sunnan við Grunnuvík. Þar byrjaði ég að kasta en varð ekki var. Veiddi inn í víkina norðan við klettinn. Þar var einu sinni þrifið í agnið en ekki nema í það eina sinn. Gekk þá áfram til suðurs að hrygningarstöðvunum. Þar óð ég langan veg út í vatnið í átt að Himbrimahólmanum. Kastaði ótt og títt á meðan ég fetaði mig áfram til norðurs og fékk fljótlega einn smáan urriða. Batt hann með spotta við smeyginn á vöðlunum því ég nennti ekki að vaða í land. Fljótlega átta ég mig á að urriðinn var horfinn. Hnúturinn hafði losnað.

Eftir að hafa veitt áfram um stund ákvað ég að snara á mig bakpokanum og gekk bakkann til norðurs. Ætlaði að athuga hvort urriðinn hafi nú gengið inn í Veiðivíkina. Stoppaði á leiðinni til að borða kvöldmatinn. Að honum loknum stend ég upp til að ganga áfram. Þá rek ég augun í urriðan sem ég hafði týnt. Hann hafði sem sagt flotið sömu leið og ég gekk. Veiddi síðan um stund í Veiðivík, Breiðavík og á bakkanum vestur af Breiðavík. Fékk ekki högg.

Ég gaf þessari veiðiferð ekkert allt of langan tíma og lagði af stað heim á leið um níuleitið. Var frekar ánægður með gönguþrekið því ég fann lítið fyrir þessu. Það fór nú samt svo að þegar ég var kominn í hvíld að göngu lokinni fékk ég hreint ferlegan sinadrátt. Ég verð að gæta þess héðan í frá að drekka nóg í svona ferðum. Þessu vill ég ekki lenda í aftur.

Núna eru smiðir að störfum í nýja húsinu okkar. Fyrir vikið er heldur rólegra hjá okkur hjónunum þannig að við gátum gefið okkur stund til að fara í árlega veiðiferð í heiðarvatnið. Við vorum samt ekkert að æsa okkur í dalinn. Fylgdumst með hlaupurum í Reykjavíkurmaraþoninu streyma þúsundum saman hjá húsinu okkar fyrir sunnan. Í ár hlupu 14.300 manns og hafa þeir aldrei verið fleiri. Við vorum komin í dalin um tvöleitið á laugardeginum.

Á milli hálf sjö og sjö vorum við komin á veiðistað við heiðarvatnið. Við gengum beint niður að vatni og hófum veiðarnar í Breiðuvík. Rétt fyrir átta tók þriggja punda urriði svartan nobbler hjá mér í vesturenda víkurinnar. Á meðan var eiginkonan að reyna fyrir sér fyrir miðri Veiðivíkinni. Hún varð vör þar. Ég gekk áfram til vesturs að bakkanum sem svo oft hefur gefið en ekkert hljóp á snærið þar.

Ég rölti til baka og við tókum kvöldverð fyrir miðri Breiðuvíkinni. Eftir kvöldverðinn kastar eiginkonan fyrir miðri víkinni og setur strax í fjögurra punda fisk sem hún landar. Þá var klukkan fjörutíu mínútur gengin í níu. Sjö mínútum síðar landar hún öðrum fisk sem er eitt og hálft pund. Tæpri klukkustund síðar gekk ég aftur á bakkann vestan við Breiðuvíkina. Ég var viss um að þar væri fiskur eins og venjulega. Flugan gaf ekkert en í vissi að stundum liggur urriðinn þarna lengra út en svo að ég nái til hans með flugunni. Ég tók því kaststöngina og þeytti stórum toby svo langt sem ég náði og þá tók hann. Öðrum fjögurra punda urriða var landað þar.

Það var ísskápshiti þetta kvöld. Þrjár gráður og nokkur vindur þegar við hófum veiðar. Maður verður ansi handkaldur við þessar aðstæður. Sem betur fer lægði aðeins og vindurinn sneri sér aðeins svo hann varð örlítið austanstæðari en samt áfram blés hann frá norðri. Við vorum lögst til hvílu rétt eftir miðnættið. Mjög svo sátt við að eiga nýjan fisk í frystinum og gaman að geta gefið litháísku smiðunum nýveiddan bleikan fisk úr heiðarvatninu.

Núna höfum við lítinn tíma til að leika okkur þannig að það fer minna fyrir veiði en oft áður. Við hjónin tókum nú samt veiðidótið með í Brautarlæk þessa helgina því að það er stutt stund milli stríða í byggingamálunum. Við dunduðum okkur aðeins á byggingasvæðinu og renndum á laugardagskvöldinu í Selvatn. Selvatn er handan hálsins sem er ofan við Hreðavatn. Þar hefur Gummi Daníels kunningi Guðrúnar frá fyrri tíð komið sér upp skógarkoti. Þangað renndum við þetta kvöld. Guðrún vonaði sá ég að Gummi væri í skógarkotinu en hún átti samt ekki von á því vegna þess að hann er orðinn aldraður maður. Það reyndist tilfellið og Guðrún gat því ekki heilsað upp á skógarmanninn og endurnýjað veiðileyfið sem hún fékk þegar hún var unglingur. Hún var nefnilega í vist á bænum Hreðavatni í fjögur sumur sem unglingur og þar kynntist hún Gumma og fékk æfilangt veiðileyfi í vötnin sem tilheyra bænum.

Það er nú ekki því að heilsa að það veiðileyfi hafi verið vel nýtt. Vissulega höfum við nokkrum sinnum farið og veitt í Hreðavatni en aðeins einu sinni áður í Selvatni. Núna langaði okkur að skoða hvort það væri vænlegra að veiða norðanvert í vatninu. Við reyndum nefnilega í fyrra að fluguköst voru ekki auðveld sunnanvert. Það var fallegt veður þegar við gengum frá skógarkotinu að vatninu. Okkur leið eins og við værum að ganga inn í einhvern ævintýraheim. Gróðurinn umlykur allt þarna innfrá og Skógræktin hefur plantað heilmiklu. Þau tré eru orðin vel að vexti. Gróðursæld sem þessari eigum við heiðarfólkið ekki að venjast.

Veiðin var svo sem ekkert til að hrópa húrra fyrir en það var samt fiskur. Eftir fjögurra klukkustunda veiðidund höfðum við landað fimm urriðum þannig að við eigum tvær máltíðir á grillið fyrir okkur tvö því smáir voru þeir.

Já, núna mér er eiginlega skapi næst að hætta þessu bara. Sagan á bak við þennan pirring hefst á því að ég kaupi mér nýja flugustöng því ég braut toppinn á Sage stönginni minni í fyrra. Eftir að hafa beðið í heilt ár eftir að Sage sendi nýjan topp gafst ég upp á biðinni og keypti mér vandaða Orvis flugustöng í Vesturröst. Daginn eftir að ég keypti stöngina hringir Veiðihornið og bíður mér nýja flugustöng á góðum afslætti. Sage gat nefnilega ekki útvegað efni í gömlu stöngina mína og þar lá skýringin á þessari löngu bið. Þar með átti ég tvær góðar flugustangir fyrir línu átta. Í fyrsta veiðitúrnum með nýju stöngina uppgötva ég að vöðlurnar mínar leka. Að vera blautur að veiða er frekar ónotalegt svo ég ákvað að kaupa mér nýjar vöðlur. Vöðlukaupin fjármagna ég með því að selja Sage stöngina.

Við hjónin erum á kafi í að smíða sumarhús í Borgarfirðinum og þess vegna var það ekki fyrr en núna á sunnudaginn sem ég fór fyrstu ferð í Þingvallavatn. Með nýja stöng og í nýjum vöðlum. Það gerist ekki betra. Veðrið var reyndar ekkert til að hrópa húrra fyrir. Rigning og sunnan strekkingur. Mér leið samt ljómandi vel við veiðarnar því ekki var ég blautur í nýju vöðlunum og það var hrein unun að kasta með nýju stönginni þrátt fyrir vindinn. Ég byrjaði á að reyna fyrir mér á þeim tveim stöðum sem ég veit að gefa stundum fisk þarna sunnan við Arnarfellið. Ég varð ekki var svo ég ákvað að ganga suður með austubakkanum í átt að Miðfelli. Ætlaði síðan að veiða bakkann til baka í rólegheitunum.

Mér hefur fundist að jafnvægið sé orðið eitthvað minna en áður var. Þess vegna fer ég sérstaklega varlega í Þingvallavatni því botninn getur verið varasamur. Hann er grýttur og stundum dýptkar snarlega og þá er hætt við að maður missi jafnvægið. Ég er til dæmis farinn að nota vaðstafinn sem ég vann í happadrætti á opnu húsi hjá Stangveiðifélaginu fyrir þrjátíu árum. Jæja, ég hefst handa við veiðarnar og fikra mig frá einum stað til annars í norðurátt. Eitt skiptið lá mér við falli þegar ég er að vaða í land. Ég hugsa með mér að þetta séu einmitt aðstæður sem gera vatnið varasamt. Skyndilega er eins og einhver ýti við mér og ég steypist eins og knattspyrnumaður með látum aftur fyrir mig og út í vatnið. Vatn fossar inn um hálsmálið á jakkanum og niður í vöðlurnar. Ég næ nú fljótt að standa upp og hugsa með mér að það dugði ekki að fá sér nýjar vöðlur. Ég kem samt rennandi blautur heim. Þá kemur áfallið. Toppurinn á nýju stönginni hafði brotnað í fallinu. Hmm, núna reynir á þjónustuna hjá Vesturröst og Orvis.

Ég skaust einn upp í dal um helgina og ætlaði að byrja á sumarverkefninu. Sumarverkefnið er að steypa grunn undir nýjan Brautarlæk sem verður reistur í ágúst ef allar áætlanir standast. Við verðum heldur betur að halda vel a spöðunum ef við ætlum ekki að lenda í tímaþröng. Það verður nú samt að gefa sér tíma til að veiða og sjálfsögðu hafði ég nýju veiðistöngina með. Nýja stöngin kemur í stað þeirrar sem ég braut við Selvatn í júlí í fyrra. Sú stöng var Sage stöng með ábyrgð. Síðan leið hver mánuðurinn á fætur öðrum og aldrei kom stöngin úr viðgerð. Á endanum gafst ég upp á biðinni og keypti mér Orvis Helios 3F fyrir línu átta. Hörkufína stöng. Daginn eftir þau kaup hringdi söluaðili Sage stangarinnar og tjáði mér að ég gæti fengið nýja Sage stöng á verulegum afslætti. Það væri ekki lengur til efni í gömlu stöngina. Tilboðið var það gott að ég gat ekki hafnað því. Núna á ég tvær hörku góðar stangir fyrir línu átta.

Seinni partinn á laugardeginum skaust ég með nýju stöngina í Hreðavatn. Setti lítinn Killer með kúluhaus undir og hann var á í fyrsta kasti. Þetta veit nú á gott. Urriðinn sem tók var pundsfiskur. Það sem var ánægjulegt einnig var að ég fann ágætlega fyrir honum þótt smár væri. Valið stóð á milli þess að kaupa 3F stöngina eða 3D stöngina. 3F stöngin er heldur mýkri en 3D stöngin en D stöngin býður upp á lengri köst sem er gott í vatnaveiðinni. Ég valdi samt 3F og held að það haf verið rétt val vegna mýktarinnar. Ferðin skilaði fjórum punds silungum á land. Þrír urriðar og ein bleikja.

Ég var þess fullviss að það væri ástæða til að taka búnað til flökunar með í árlega ferð Smíðaklúbbsins í ónefndu vötnin. Þess vegna brýndi ég flökunarhnífinn svo hann rynni eftir hrygg silunganna líkt og um smjör væri að ræða og flökin röðuðust síðan hratt og örugglega í kæliboxið að loknum veiðidegi. Flestar veiðiferðir í vötnin gáfu tilefni til slíkrar bjartsýni.

Við mættum á svæðið um tvöleitið á fimmtudegi og fórum beint til veiða vegna þess að sumarhúsið sem við leigðum var ekki tilbúið til afhendingar. Við skiptum okkur að venju í tvennt. Eldri borgararnir í hópnum fóru í Vallavatn en við þeir yngri í Arnarvatn. Fullur bjartsýni hóf ég fluguköstin út frá tanganum í Arnarvatni sem hefur að minnsta kosti í þrígang gefið mér ágæta veiði. Að loknum deginum þótti mér aumt að vera einungis með þrjá frekar smáa urriða að lokinni þessari fyrstu vakt. Félagi minn stóð sig ekki betur og var einungis með einn. Eldri borgararnir gerðu hins vegar ágæta veiði í Vallavatni. Á föstudagsmorgninum fór ég í Vallavatn og átti nú von á einhverjum tökum í ljósi ágætrar veiði eldri borgara deginum áður. Um tvöleitið var félagi minn kominn með þrjá eða fjóra silunga og ég ekki neinn. Áfram var staðan aum. Eldri borgarar fóru í Harðarvatn og stóðu seig ekki betur. Náðu einni flundru. Seinni partinn á föstudeginum fórum ég og veiðifélagi minn í Harðarvatn en eldri borgarar í Vallavatn. Eldri borgarar náðu nokkrum silungum á land og einum ál en við engum. Síðasta vaktin var á laugardagsmorgninum og leikurinn frá morgninum áður var endurtekinn nema að nú vorum við allir í Arnarvatni. Það er víst bara þannig að stundum er maður alltaf á röngum stað.

Það var ágætis veiðiveður þessa daga. Hiti var 11 – 13 gráður og kul frá ýmist norðaustri eða norðvestri. Stundum datt hann í logn. Það hefur greinilega ekki rignt mikið á þessu svæði undanfarið því við höfum aldrei séð jafnlítið vatn í þeim í ferðum okkar í vötnin. Ef til vill voru það veiðiaðstæður sem ollu tregðunni eða tímasetningin. Við höfum alltaf verið aðeins fyrr að sumri í vötnunum.

Hér í Brautarlæk hefur ekkert rignt í sex vikur. Ár og vötn eru til vitnis um úrkomuleysið og Norðuráin liðast fram hjá okkur eins og lítill lækur. Ef það hefðu ekki verið svo miklar annir hjá okkur hjónunum í sveitinni hefðum við örugglega nýtt tímann til veiðiferða. Smíðaverkefnin urðu að fá forganginn að þessu sinni.

Loksins núna undir lok sumarleyfisins varð smá hlé á smíðavinnunni. Erum langt komin með að eingangra smíðaskúrinn, búin að setja upp lítinn sex fermetra geymsluskúr og slá upp fyrir grunni undir nýjan Brautarlæk. Eigum við ekki skilið að fara í veiði núna? Ég held það.

Stóra verkefnið þetta sumarið. Að slá upp fyrir nýju húsi í Brautarlæk. Stefnum að því að steypa sökkulveggina í ágúst.

Ég ákvað að gera mér ferð í Heiðarvatnið en eiginkonan nennti ekki með. Aðallega vegna hundsins sem getur ekki verið til friðs í veiðiferðum. Veðrið var einstaklega gott. Ekki glampandi sól en þurrt, fimmtán gráðu hiti og andvari þegar ég hóf veiðar um tvöleitið. Ég leitaði víða að fiski en ég varð ekki var. Rétt fyrir sjö um kvöldið snerist suðvestan andvarinn yfir í norðaustan golu. Ég var búinn að veiða helstu staði á austurbakkanum og í kringum Réttartangann. Allt steindautt að manni fannst. Þegar kom á einn af þeim stöðum í vatninu sem hafa gefið okkur einna besta veiði var áfram það sama upp á teningnum. Ekkert líf.

Eftir kvöldmat rölti ég yfir í Breiðuvíkina og kastaði þvert á hana frá vestri. Ég fékk engin viðbrögð þannig að ég var farinn að huga að heimferð. Þá tekur 2,8 punda urriði spúninn hjá mér. Að sjálfsögðu var reynt áfram en ekki tók annar. Ég hugsaði með mér að það hlyti að vera fiskur á þeim stað sem ég var áður. Rölti með flugustöngina til baka og fljótlega tekur tveggja punda urriði svartan nobbler. Aftur er kastað og aftur er þrifið í nobblerinn. Það var stór fiskur sem tók vel í. Mér til armæðu sleit hann og ég hafði gleymt flugum við Breiðuvíkina. Ég sótti fleiri flugur og kaststöngina og landaði þremur urriðum til viðbótar. Tveimur á rauðan nobbler. Nobblerinn hvarf síðan í vatnið með urriða sem sleit. Þá var spúninum hent út og einum urriða landað til viðbótar. Allir voru þeir í kringum þrjú pund. Afrakstur ferðarinnar urðu fimm urriðar, tvö til þrjú pund.

Vatnsstaðan í vatninu er ansi lág enda hefur júlímánuður verið einstaklega þurr.

Gangan heim í myrkrinu er alltaf skemmtileg eða þannig. Orðinn þreyttur og hálf aumur í fótunum enda búinn að ganga allan daginn. Ég sá lítil merki um að það hafi verið fólk á ferð við vatnið en greinilega hafði hestahópur átt leið hjá vatninu.

Aðstæður hafa verið einhvern vegin verið þannig að ég hef ekki látið sjá mig á bökkum Þingvallavatns fyrr en núna. Júní var lengi vel kaldur sunnanlands svo mér fannst ekki taka því að reyna að veiða í vatninu. Síðan kom júlí en þá var ég ekki staddur í bænum. Við hjónin þurftum þó að skjótast í bæinn og að sjálfsögðu notaði ég tækifærið og heimsótti vatnið.

Veðrið var eins og sjá má á myndunum algerlega frábært. Í mesta lagi andvari og stundum datt í dúnalogn. Oft hefur maður heyrt að þetta séu vonlausar aðstæður til veiða en það er ekki endilega mín reynsla. Ég hef til dæmis gert ágæta ferð í Þingvallavatn einmitt í svona aðstæðum. Að þessu sinni var áhugi bleikjunnar á flugunum sem ég bauð henni enginn. Ætli hrygningin sé ekki mál málanna hjá bleikjunni núna og einhver ætisleit komist hreinlega ekki að. Ég veit að bleikjan var þarna því þær voru áberandi í logninu þar sem þær syntu fram og til baka í skálinni og stórar voru þær.

Blágresið blómstar nú um allt og það nýtti ég mér til að æfa mig á nýju myndavélina sem við hjónin fjárfestum í um daginn. Ég er bara nokkuð ánægður með útkomuna.